Aby poznać historię Zespołu Szkół nr 5 im. Jana Pawła II w Jastrzębiu Zdroju, należy sięgnąć do 1 września 1971 roku. Decyzją Ministerstwa Górnictwa i Energetyki rozpoczęła działalność Zasadnicza Szkoła Górnicza Kopalni Węgla Kamiennego "Jastrzębie".

Dyrektorem szkoły został Leon Kolańczyk, a kierownikiem zajęć praktycznych mgr Józef Mucha.

Dzięki staraniom dyrekcji oraz pracowników wyposażono szkołę w nowoczesną bazę dydaktyczną w postaci warsztatów szkolnych, a pomysłodawcą i wykonawcą sztolni ćwiczebnej do praktycznej nauki zawodu był mgr Józef Mucha.

Ponadto szkoła posiadała dobrze rozwiniętą bazę sportową, uczniowie mogli korzystać z bogato wyposażonej biblioteki oraz uczestniczyć w zajęciach, rozwijając w ten sposób swoje zainteresowania w pracowniach modelarskich, artystycznych i naukowo-technicznych.

Od początku swego istnienia Zasadnicza Szkoła Górnicza ściśle współpracowała z macierzystym zakładem KWK "Jastrzębie", który ufundował w 1972 roku sztandar. Jako jedna z niewielu placówek oświatowych posiadała swój hymn, skomponowany przez Jerzego Szwedę do słów wicedyrektora szkoły, Antoniego Nowrota.

We wrześniu 1982 roku rozpoczął się kolejny etap rozwoju szkoły. Z inicjatywy ówczesnego dyrektora dr Bogdana Kolińskiego utworzono dwie szkoły przyzakładowe: Zasadniczą Szkołę Zakładową Przyzakładową KWK "Jastrzębie" i ZSZ Przyzakładową Przedsiębiorstwa Transportowo-Spedycyjnego Budownictwa Węglowego, które przygotowywały kadry dla służb pomocniczych górnictwa.

W dowód uznania dorobku szkoły w listopadzie 1982 roku placówka otrzymała imię wybitnego naukowca-górnika, profesora Witolda Budryka.

W roku szkolnym 1986/1987 oddano do użytku internat szkolny i stołówkę.

W związku ze zmianami polityczno-gospodarczymi po 1989 roku władze Jastrzębskiej Spółki Węglowej S.A. podjęły decyzję o wstrzymaniu kształcenia w zawodach górniczych ze względu na  restrukturyzację górnictwa. W roku szkolnym 1996/1997 wstrzymano nabór młodzieży do ZSG KWK "Jastrzębie", a likwidację szkoły przewidziano na 1998 rok.

W ciągu 27 lat istnienia szkołę ukończyło ponad 3600 absolwentów, których kształcono w zawodach:

-górnik kopalni węgla kamiennego,

-mechanik maszyn i urządzeń przeróbczych,

-elektromonter górnictwa podziemnego.

Na trwałe ze szkołą górniczą związane są nazwiska dyrektorów: Leona Kolańczyka, Franciszka Sitko, inż. Stanisława Niwy, dr Bogdana Kolińskiego i mgr inż. Jana Surmy.

Szkoła odnotowała w swojej historii wiele sukcesów na polu kulturowym i naukowym. Młodzieżowa Orkiestra Dęta założona w 1973 roku przez Stanisława Śmietanę zdobywała liczne nagrody na konkursach i festiwalach, cieszyła się uznaniem w kraju i za granicą.

Prężnie działał szkolny klub krótkofalowców, który 1988 r. został uznany za najaktywniejszy klub województwa katowickiego, a krótkofalowcy zdobywali prestiżowe lokaty we współzawodnictwie ogólnopolskim.

W latach: 1983, 1986, 1988 uczniowie zajmowali czołowe miejsca w Mistrzostwach Szkół Rybnicko-Jastrzębskiego Gwarectwa Węglowego. W rywalizacji na najbardziej usportowioną szkołę w mieście placówka zajęła II miejsce.

                   Dzięki staraniom dyrektora mgr inż. Jana Surmy oraz przychylnemu stanowisku władz miasta 1 września 1991 r. rozpoczęło działalność Technikum Mechaniczne. Placówka przyjęła nazwę: Zespół Szkół Mechaniczno-Górniczych. W maju 1996r. pierwszych 17 absolwentów przystąpiło do egzaminu dojrzałości.

1 września 1999 roku w wyniku reformy szkolnictwa i przy udziale  kolejnego dyrektora mgr Henryka Janiszewskiego i wicedyrektor mgr inż. Doroty Ostaszewskiej, utworzono Gimnazjum nr 1. W roku szkolnym 2001/2002 stu dziewięciu pierwszych absolwentów przystąpiło do egzaminu gimnazjalnego. Był to też ostatni rok nauki w ZSZ nr 2. Od 1 września 2001 roku szkole zmieniono nazwę na Zespół Szkół nr 5.

Konsekwencją reformy szkolnictwa było przekształcenie w 2002 roku Technikum Mechanicznego w  Technikum nr 2, które kształciło w zawodach: technik mechanik oraz technik technologii drewna. Pierwsi absolwenci przystąpili do egzaminu zawodowego w czerwcu 2006r.

Nową kartę historii otworzył rok szkolny 2002/2003. 1 września stanowisko dyrektora objęła po raz pierwszy w dziejach szkoły kobieta - mgr Barbara Gadowska. Wówczas w Zespole Szkół funkcjonowało Gimnazjum nr 1, Technikum Mechaniczne i Technikum nr 2. W dziewiętnastu oddziałach uczyło się 469 uczniów i zatrudniano 46 nauczycieli.

Ten rok szkolny zaczął się bardzo pracowicie od przygotowań do obchodów XXX-lecia istnienia szkoły. Zorganizowana z dużym rozmachem uroczystość odbyła się 11 października 2002 roku. Wśród zaproszonych gości znaleźli się przedstawiciele władz oświatowych, samorządowych oraz byli dyrektorzy i pracownicy. W sentymentalną podróż w przeszłość wprowadziła wszystkich Orkiestra Dęta prowadzona przez Stanisława Śmietanę związana ze szkołą od zarania jej istnienia.

W 2003 roku wychodząc naprzeciw oczekiwaniom uczniów i rodziców, dzięki wielkim staraniom Pani Dyrektor utworzono V Liceum Ogólnokształcące.

Rozpoczęte zostały też prace związane z wyborem patrona. Wspólną decyzją uczniów, rodziców i nauczycieli wybrano postać wielkiego Polaka  Jana  Pawła II – niekwestionowanego autorytetu XXI wieku.

Wysłano do Papieża list informujący o naszej szkole i szacunku jakim jest darzony przez całą społeczność Zespołu Szkół nr 5 z prośbą o wyrażenie zgody na patronat nad naszą placówką.

Nadeszła oczekiwana wiadomość z Watykanu. Jan Paweł II odpowiedział serdecznym przyzwoleniem i udzielił szkole Swego błogosławieństwa.

Rok szkolny 2003/2004 poprzedziły wielomiesięczne przygotowania do obchodów uroczystości nadania szkole imienia. W dniu 15 października 2003 r. nastąpił uroczysty moment. Cała społeczność szkolna oraz zaproszeni goście wzięli udział w mszy celebrowanej przez biskupa Stefana Cichego w kościele parafialnym Najświętszego Serca Pana Jezusa w Jastrzębiu Zdroju. Poświęcono nowy sztandar ufundowany przez uczniów, rodziców i społeczność lokalną. Delegacje okolicznych szkół im. Jana Pawła II (z Wodzisławia, Porąbki, Żor - Roju, Goczałkowic Zdroju oraz Pszczyny) podkreśliły podniosły charakter tej uroczystości.

Dalszy ciąg obchodów kontynuowany był w murach szkoły. Goście mogli zwiedzić wystawę upamiętniającą dzieciństwo, młodość i pontyfikat następcy Stolicy Piotrowej.  Wzrok kusiła wystawa prac malarskich ucznia, nowo powstałego w naszej szkole V Liceum Ogólnokształcącego, Jarosława Janusza. Jeden z obrazów tak zachwycił biskupa Stefana Cichego, że został mu podarowany przez młodego artystę.

Mottem uroczystości stały się słowa Papieża: " Nie lękajcie się".

Tradycyjnie oprawę muzyczną przygotowała Orkiestra Dęta pod batutą Stanisława Śmietany.

Przewodniczący Rady Miasta, Wojciech Frank odczytał uchwałę dotyczącą nadania Zespołowi Szkół nr 5 imienia Jana Pawła II, a następnie przedstawiciele Rady Rodziców przekazali sztandar szkoły na ręce Pani Dyrektor, mgr Barbary Gadowskiej, która z kolei wręczyła go uczniom.

Młodzież klas I gimnazjum, liceum i technikum złożyła ślubowanie na sztandar wierności wartościom odczytanym przez wicedyrektora szkoły, mgr Mariolę Marszałek.

Od chwili nadania imienia szkole społeczność szkolna podjęła szereg działań związanych z osobą patrona. Już w maju 2004 roku odbył się I Festyn, uświetniający urodziny Jana Pawła II. Wpisał się on na stałe w tradycję szkoły, podobnie jak coroczny konkurs recytatorski poezji Jana Pawła II, odbywający się w październiku ku upamiętnieniu rocznicy wyboru Karola Wojtyły na papieża. Również corocznie, w październiku młodzież klas I bierze udział w Zjazdach Rodziny Szkół im. Jana  Pawła II na Jasnej Górze.

Pierwsi uczniowie V Liceum Ogólnokształcącego pod nadzorem nauczycieli realizowali wybrane zadania "Szkoły z klasą". Całoroczna praca uwieńczona została uzyskaniem certyfikatu akcji organizowanej przez Gazetę Wyborczą oraz Fundację Centrum Edukacji Obywatelskiej pod patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Aleksandra Kwaśniewskiego. Mimo, iż byliśmy najmłodszym liceum w mieście to jako pierwsi uzyskaliśmy ten zaszczytny tytuł.

Rok szkolny 2004/2005 to kolejne wyzwanie i zmiany. Na stanowisko wicedyrektora szkoły została wybrana mgr Beata Makoś.

Tym razem uczniowie gimnazjum przystąpili do realizacji zadań "Szkoły z klasą", która zakończyła się również uzyskaniem certyfikatu. Jako jedna ze stu wyróżnionych polskich szkół odbieraliśmy go osobiście w Pałacu Prezydenckim z rąk ówczesnego Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej.

 Wielkim wstrząsem dla całej społeczności szkolnej był dzień 2 kwietnia 2005r, dzień śmierci Papieża – naszego patrona.

Szkoła łączyła się  w bólu z mieszkańcami miasta i uczestniczyła w białych marszach, nabożeństwach i wspólnych modlitwach. Od tamtej pory, w czasie długiej przerwy odbywają się modlitwy młodzieży pod wizerunkiem Jana Pawła II.

W pierwszą rocznicę śmierci odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy pamiątkowej, której projekt wykonał ksiądz Mirosław Czeglik. Symbolika tego miejsca sprawia, że w czasie ważnych wydarzeń szkolnych młodzież pełni wartę honorową.

Cykliczną imprezą upamiętniającą rocznicę śmierci Patrona Szkoły jest Miejski Konkurs Poezji Jana Pawła II organizowany od 2006 roku oraz prowadzący ulicami naszego miasta "Bieg Papieski".

Na stałe w tradycję szkoły wpisały się:

-Konkurs recytatorski o laur przechodni mistrza recytacji i laur najlepszego aktora honorowany przez dyrektora szkoły, mgr Barbarę Gadowską,

- Konkurs na tablicę edukacyjną przedstawiającą Kraj Frankofoński,

- Międzygimnazjalny Konkurs Języka Angielskiego

- Gimnazjada,

- Bonifacje,

- Europejskie świętowanie,

- Dzień Rodzica,

- Europejski Dzień Języków Obcych,

- Giełda szkół,

- Dzień teatru,

- Jasełka.

W roku szkolnym 2006/2007 powołano drugiego wicedyrektora - mgr Grzegorza Łukasika. Placówka rozszerzyła ofertę edukacyjną, otwierając w technikum nowy kierunek kształcenia - technik informatyk oraz jedyną w mieście klasę sportową w liceum, której uczniowie aktualnie reprezentują Śląski Związek Piłki Nożnej oraz Polskę, odnosząc sukcesy na arenie krajowej i międzynarodowej. Reprezentując miasto należą do ścisłej czołówki w rozgrywkach o mistrzostwo województwa w swojej kategorii wiekowej.

W ramach programu "Sokrates Comenius" doszło do wymiany młodzieży rumuńskiej z młodzieżą Zespołu Szkół nr5. W styczniu 2007r. grupa uczniów pod opieką nauczycieli anglistów wyjechała do Rumunii, gdzie poznawała kulturę, tradycję tamtejszych mieszkańców. W czerwcu 2007r. z rewizytą przybyła grupa młodzieży rumuńskiej. Wymiana umożliwiła nawiązanie nowych kontaktów i doskonalenie języka angielskiego.

              Za sprawą starań dyrektor mgr Barbary Gadowskiej ostatnie pięć lat owocuje wyraźnym rozwojem szkoły, w szczególności poprawą warunków nauki i pracy, podniesieniem efektywności nauczania, udoskonaleniem pracy dydaktycznej i wychowawczej oraz podwyższeniem poziomu bezpieczeństwa. Wszelkie poczynania opierają się na autorytecie Jana Pawła II, przygotowując do życia w rodzinie, mieście, państwie w duchu poszanowania wartości nieprzemijających. Nie zapomina się o kontakcie z przedstawicielami kultury i sztuki, rozwija działalność sportową oraz promuje twórczość uczniowską. Przeciwdziałając demoralizacji i niedostosowaniu społecznemu wciąż przypominane są młodzieży słowa patrona „Wy jesteście przyszłością świata”. Położono duży nacisk na poszukiwanie prawdy, dobra i piękna w świecie, kształtowanie partnerskich relacji między całą społecznością szkolną, a także budowanie przyjaznej i życzliwej atmosfery. W celu podniesienia bezpieczeństwa założono monitoring i wprowadzono karty magnetyczne. Z roku na rok zaznaczamy swój udział w akcji „Bezpieczna szkoła”, co w tym roku uwieńczone zostało zaszczytnym I miejscem w mieście.

Młodzież chętnie bierze udział w licznych konkursach, zawodach, przeglądach i osiąga czołowe miejsca, a wyniki egzaminu gimnazjalnego od lat pozostają w ścisłej czołówce jastrzębskich gimnazjów.

Szkoła wspomaga również uczniów mających trudności w nauce organizując pomoc pedagogiczną i socjalną. W swych działaniach nieustannie skupia się na szczegółowym rozpoznaniu środowiska rodzinnego ucznia i mobilizuje uczniów, rodziców, a także nauczycieli do udziału w akcjach charytatywnych. Co roku w szkole organizuje się akcję „I ty możesz zostać Świętym Mikołajem”, która umożliwia obdarowanie świątecznymi paczkami najbardziej potrzebujących. W ramach akcji „Żak” pomagamy w skompletowaniu pomocy naukowych i podręczników. Przystąpiliśmy także do misyjnego dzieła „Adopcja na odległość”. Dzieckiem potrzebującym pomocy, któremu nasza społeczność szkolna pokryła koszt edukacji w roku szkolnym 2004/2005 była Beatrice Chishima z Zambii. Od roku szkolnego 2006/2007 wspieramy finansowo edukację Bethar Kigae z Tanzanii. Przystąpiliśmy do Ogólnopolskiego Wolontariatu prowadzonego przez Fundację „Świat na Tak” z Warszawy skupiającym swym działaniem Rodzinę Szkół Jana Pawła II. Nasi uczniowie kwestowali m.in. na Dzieło Nowego Tysiąclecia.

Szkoła kierowana przez panią Barbarę Gadowską stała się silną i znaną placówką oświatową w mieście. Może poszczycić się bogatą bazą. Posiada kompleks obiektów sportowych (sala gimnastyczna z balkonem dla widowni, siłownia, boiska do piłki nożnej, koszykówki, siatkówki plażowej, zespół obiektów do trenowania lekkoatletyki, korty tenisowe), dwie pracownie informatyczne ze stałym dostępem do internetu, dobrze wyposażoną bibliotekę, czytelnię z centrum multimedialnym oraz dobrze wyposażone sale lekcyjne, pracownie językowe i multimedialne. Każde pomieszczenie szkolne zostało gruntownie wyremontowane, zakupiono nowy sprzęt szkolny, odnowiono korytarze, sanitariaty, zmieniono oświetlenie, stolarkę okienną i drzwi. Wszystkie te zmiany były możliwe dzięki umiejętnemu zarządzaniu budżetem i pozyskiwaniu sponsorów przez

Jubileuszowy rok szkolny 2007/2008 rozpoczyna nową kadencję pani dyrektor mgr Barbary Gadowskiej i powołanych przez nią wicedyrektorów mgr Beatę Makoś i mgr Grzegorza Łukasika.

Aktualnie Zespół Szkół nr 5 liczy 28 oddziałów w trzech typach szkół (Gimnazjum nr 1, V Liceum Ogólnokształcące i Technikum nr 2). Obejmuje swym zasięgiem dydaktyczno - wychowawczym 732 uczniów. Zatrudnia 63 nauczycieli oraz 12 pracowników administracji i obsługi.

Podążają w przyszłość jesteśmy dumni z naszej historii.